Citroen 2 CV Fourgonnette

Fransız olarak şunu söylemem gerekir: 2CV, Fransa'da yapılmış en ikonik arabalardan biri. Konsept, yumurtaları kırmadan çiftlikten tarlalara taşıyabilecek bir araba yapmaktı. Bir şemsiyenin altındaki koltuk gibi olması da amaçlanmıştı, bence hâlâ öyle. Motoru da oldukça özel: hava soğutmalı, yatay karşılıklı iki silindirli. Başlangıçta 22 beygir gücündeydi, üretimin sonunda 32 beygire çıktı. ('CV' = 'cheval vapeur', at gücü, İngilizcedeki HP'nin karşılığı.) 50'lerde dört çeker bir model de vardı, bugün koleksiyonerler için oldukça nadir. İki motoru vardı, biri ön kaputta, biri arka bagaj bölümünde! Sahra çölü için tasarlanmıştı, yanılmıyorsam. Araba sürmesi keyifli ve Fransa'nın kırsal yollarına çok uygun. Tabii otoyollarda biraz sınırlı kalıyor; yine de tam gazda 130 km/s'ye ulaştım, 'rüzgar arkadan vuruyor' derler. Ancak uzun ve dik rampalarda hız hızla 60 km/s'ye düşüyor. Son olarak, arabamda çok akıllı bir 'santrifüj kavrama' vardı: tam durmadan önce kavramaya basmaya gerek yok, kendiliğinden ayrılıyor, sadece frene basmak yetiyor. Kalkmak için kavramaya basıp ikinci vitese takmak (şehirde ve yalnızken), ayağı frende tutarak kavramayı bırakmak gerekiyordu; araba yerinde kalır. Gitmek için frenden çekip gaza basmak yeterli. Trafik ışıkları arasında ikinci viteste kalarak gidip gelmek şehir içinde çok verimliydi.

Kötü bir günde şehrimizde (Arjantin'in güneyi) 120 km/s rüzgar esiyor. Hafif ağırlıklarına rağmen eski Citroen'lerimiz ve yerel üretim IES'ler, rüzgar yandan vurduğunda hiç sorun yaşamıyor.

GS motorlu bir 2CV'yi kullanmamış olan herkes, hayatının en heyecanlı sürüş deneyimini kaçırıyor. Islak ya da buzlu bir yolda, lastikleri aşınmış bir motosikleti hızlı sürmek gibi.

95-105 km/s hızda rahatça seyir yapabiliyor; düz yolda en fazla 115 km/s. 1981-1990 arası ön tekerleklerde iç montajlı disk fren vardı, bu yüzden küçük bir araç için frenler çok güçlü. 1948-1980 arasında ise iç montajlı ön tambur fren kullanılıyordu. Orijinal 2CV'lerde amortisör yerine atalet sönümleyiciler vardı, bu yüzden sürüş daha yumuşak ve sallantılıydı. 9 hp'lik motorla en yüksek hız 60 km/s, yakıt tüketimi ise 100 km'de yaklaşık 3 litreydi. Yakıt göstergesi yoktu, depo ağzındaki çubukla ölçülüyordu. Silecek motoru bulunmuyordu; silecekler hız göstergesi kablosundan çalışıyordu, hızlandıkça silecekler de hızlanıyordu.

1987'de öğrenciyken, bu İrlandalı 400cc'lik 2CV'siyle Batı Berlin'den (Duvar yıkılmadan önce) İrlanda'nın Carlow kasabasına kadar sürdü. Kusursuz çalıştı; yalnız Batı Almanya sınırına yaklaşırken gaz pedalı tam gazda takılı kaldı ve neredeyse Doğu Alman sınır muhafızları tarafından vurulacaktı. Vites topuzunun üst kısmı açılıyor; içine benzin parası için 10 İrlanda lirası koyardı, çünkü yakıt göstergesi tam dolu değerinde takılı kalmıştı ve benzin bittiğinde her zaman parası olurdu.

Erken 80'lerde Fransa'da bir tane aldım ve kullandım. Her yere gittik, sadece yakıt pompası arızalandı… 2CV'ler o zamanlar bile ikonikti.

1970'lerin başında öğrenciyken 2 CV'ye sahip olmak benim için çok iyiydi. Bütçeme çok uygundu ve yan işim olan Hamburg'daki taksi işine gitmek için buna ihtiyacım vardı (taksi ise tabii ki Mercedes'ti). Kışın, motorun ön tarafta ürettiği biraz sıcak havanın kalması için ön koltukların altına boş karton kutular koyardım. İyi bir araba, mutlu günlerdi.

Tam hızda bir tümsekten geçilebiliyor, süspansiyon bunu umursamıyor. Geleneksel arabalardan farklı olduğu için böyle.

Bu motor, yarım küre yanma odaları sayesinde yüksek devirler için tasarlandı. Soğutma, fanın arkasındaki yağ soğutucu ve alüminyum karter ile silindir kafaları sayesinde verimli. 70 yılı aşkın süredir çok sıcak ortamlarda gerçek dünya testlerinden geçti. Ben kendi aracımla Almanya otobanlarında uzun mesafelerde gaz kelebeği sonuna kadar açıkken, hız göstergesi sonuna dayanarak gittim. Bu motorlar Panhard tarafından tasarlandı; onlar iki silindirli hava soğutmalı boxer konusunda uzmandı. Hız göstergesindeki işaretler motordan en iyi verimi almak için bir öneri; şanzıman da çok düz çalışıyor. Maksimum güç için devri zorla, sonra bir üst viteste maksimum torkta buluş.

Babam 3CV'yi (Arjantin 602cc versiyonu) restore etti; ama bir süre sonra düşük güç sorunu yaşadı (bir kavşakta neredeyse yan çarpılıyordu), bu yüzden bir Visa karbüratörü, özel kaynaklı bir emme manifoldu ve Fiat 128 aksları taktı. Sonrasında araç çok hızlandı; 2. Viteste sürekli cızırtı yapıyordu. Uzun bir yolda 120 km sınırını geçtiğini hatırlıyorum. Bir Peugeot 403'teki yaşlı bir çift durup babama bunu satıp satmayacağını sormuştu, çünkü çok hızlanıyordu. Harika anılar; bu kadar eğlenceli bir arabayı stok halinde tutmak zaten fazla.